Kendi Aracında Yolcu Olan Kişi Trafik Kazasında Tazminat Alabilir mi?
Trafik kazası sonrası en çok kafa karışıklığı yaşanan ve mağdurların “kendi aracım olduğu için hak talep edemem” düşüncesiyle büyük hak kaybına uğradığı konuların başında, araç sahibinin kendi aracında yolcu konumundayken geçirdiği kazalar gelir.
Peki, ruhsat sahibi olduğunuz araçta yolcu olarak seyahat ederken bir kaza meydana gelir ve yaralanırsanız sigortadan tazminat alabilir misiniz? Yanıt: Evet, alabilirsiniz.
Araç Sahibi Yolcu Konumundaysa Tazminatı Kim Öder?
Karayolları Trafik Kanunu ve Yargıtay’ın yerleşik kararlarına göre; bir aracın işleteni (ruhsat sahibi), kendi aracının sürücüsü olmadığı ve araçta sadece yolcu olarak bulunduğu esnada gerçekleşen kazalarda “üçüncü kişi” statüsünde değerlendirilir.
Bu durumda yaralanan araç sahibi;
- Kendi Aracının Zorunlu Trafik Sigortasından (ZMSS): Sürücünün kusuru oranında,
- Karşı Aracın Trafik Sigortasından: Karşı tarafın kusuru oranında,
kalıcı maluliyet (sakatlık), geçici iş göremezlik ve tedavi gideri tazminatlarını talep etme hakkına sahiptir.
Akraba veya Arkadaş Aracında Yolcu Olanların Durumu
Sıkça karşılaşılan bir diğer senaryo ise bir yakınınızın, arkadaşınızın veya akrabanızın kullandığı araçta yolcu olarak bulunurken kaza geçirmenizdir.
- Hatır Taşıması Kavramı: Bir araçta ücretsiz/jest olarak taşınıyorsanız sigorta şirketleri “hatır taşıması” gerekçesiyle tazminat tutarında belirli oranlarda (%20 ila %30 arası) indirim talep edebilir.
- Tazminat Hakkı Kaybolmaz: Hatır taşıması indirimi yapılsa dahi sakatlık ve iş göremezlik tazminatınızın büyük bir kısmını sigorta şirketinden tahsil etme hakkınız saklıdır.
Hangi Tazminat Kalemleri Talep Edilebilir?
Kendi aracınızda veya bir yakınınızın aracında yolcu iken yaralanmanız halinde şu hakları talep edebilirsiniz:
- Kalıcı Maluliyet (Sakatlık) Tazminatı: Kazaya bağlı oluşan organ kaybı veya uzuv kısıtlılığı nedeniyle gelecekte yaşanacak kazanç kayıpları.
- Geçici İş Göremezlik Tazminatı: İyileşme sürecinde çalışılamayan günlerin maddi karşılığı.
- Bakıcı Gideri Tazminatı: İyileşme döneminde bir başkasının bakımına muhtaç kalınmışsa oluşan bakıcı maliyeti
Manevi Tazminat ve Kasko Hakları
Zorunlu Trafik Sigortası (ZMSS) kural olarak bedensel zararları ve maddi kayıpları karşılar; manevi tazminat talepleri ise ZMSS kapsamı dışındadır.
Manevi Tazminat: Kazada kusurlu olan karşı tarafın sürücüsüne veya işletenine karşı manevi tazminat davası açılabilir.
Kasko Teminatı: Kendi aracınızın Kasko poliçesinde “Koltuk Ferdi Kaza Sigortası” teminatı varsa, kusur oranına bakılmaksızın poliçe limitleri dahilinde kaskodan da sakatlık tazminatı alma hakkınız bulunmaktadır.
Araç Sahibi Vefat Ederse Yakınları Tazminat Alabilir mi?
Eğer araç sahibi kendi aracında yolcu konumundayken meydana gelen kazada hayatını kaybetmişse, geride kalan yakınları hukuki haklara sahiptir.
Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Vefat eden araç sahibinin eşi, çocukları, anne ve babası bu tazminatı talep edebilir.
Sigorta Başvurusu: Yargıtay içtihatları doğrultusunda, vefat eden araç sahibi üçüncü kişi sayıldığı için ölenin yakınları hem kendi araçlarının hem de karşı aracın trafik sigortasından destekten yoksun kalma tazminatı alabilir.
Tazminat Başvurusu İçin Gerekli Belgeler
Sigorta şirketine başvuru sürecinin hızlı ve olumlu sonuçlanması için şu belgelerin hazırlanması gerekmektedir:
Kaza Tespit Tutanağı veya kolluk tarafından tutulan ifade tutanakları,
Sağlık bakanlığı onaylı Maluliyet Oranını Gösterir Sağlık Kurulu Raporu,
Mağdurun kazanç durumunu gösterir gelir belgesi veya maaş bordrosu,
Tedavi sürecine ait hastane epikriz raporları ve masraf belgeleri.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Sürücü eşiniz veya birinci derece yakınınız ise tazminat alabilir misiniz?
Evet. Sürücü aile bireyiniz olsa dahi, ruhsat sahibi araçta yolcu konumunda ise “üçüncü kişi” sayılır ve sigortadan bedensel zararlarını talep edebilir.
2. Emniyet kemeri takmamak tazminat miktarını düşürür mü?
Kazada emniyet kemeri takılmaması müterafik kusur (zararın artmasına sebebiyet verme) olarak değerlendirilebilir ve hesaplanan tazminat tutarından belirli oranlarda (%10 – %20) indirim yapılabilir.
